Spółki · AMLUstawa AML

Beneficjent rzeczywisty
— dlaczego notariusz pyta

Oświadczenia o beneficjencie rzeczywistym to nie formalność „od siebie", lecz obowiązek wynikający z ustawy.

Kto to jest beneficjent rzeczywisty

Beneficjent rzeczywisty to osoba fizyczna, która ostatecznie kontroluje klienta lub w imieniu której dokonywana jest czynność — np. osoba posiadająca odpowiedni udział w spółce lub sprawująca nad nią faktyczną kontrolę. Chodzi o ustalenie, „kto naprawdę stoi" za stroną czynności.

Dlaczego notariusz o to pyta

Notariusz jest tzw. instytucją obowiązaną w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML). Ma z tego tytułu obowiązki, których nie może pominąć:

  • identyfikacja i weryfikacja tożsamości stron,
  • ustalenie beneficjenta rzeczywistego (zwłaszcza gdy stroną jest spółka lub inny podmiot),
  • ocena ryzyka i stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego,
  • w określonych przypadkach — przekazywanie informacji właściwym organom.

Oświadczenie o beneficjencie rzeczywistym jest praktycznym sposobem udokumentowania tych ustaleń — nie jest jednak jedynym przewidzianym w ustawie sposobem ich dokonania. Obowiązki AML odnoszą się do czynności objętych ustawą i opierają się na ocenie ryzyka, więc ich zakres bywa różny zależnie od rodzaju czynności i strony (nie każda czynność — np. typowy testament — wymaga identycznej procedury). To wymóg prawny, a nie wyraz nieufności wobec konkretnej osoby.

Przy spółkach dane o beneficjentach gromadzi też Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Aktualny wpis w CRBR ułatwia i przyspiesza czynność, ale nie zastępuje ustaleń i weryfikacji dokonywanych przez notariusza jako instytucję obowiązaną.

Co to oznacza w praktyce

Przy umowie z udziałem spółki przygotujemy odpowiednie oświadczenia i wskażemy potrzebne dane — zwykle: firmę i numery rejestrowe (KRS, NIP), dane reprezentantów oraz strukturę właścicielską (wspólnicy i wielkość udziałów, a przy strukturach wielopoziomowych — sposób sprawowania kontroli). Dzięki temu czynność przebiega sprawnie i zgodnie z przepisami.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji.