Pojęcia „intercyza” i „rozdzielność majątkowa” bywają używane zamiennie, ale nie są tożsame. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega różnica, w jakiej formie zawiera się intercyzę i jakie niesie skutki.
Czym jest intercyza
Intercyza to potoczna nazwa małżeńskiej umowy majątkowej (art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jest to umowa, którą małżonkowie lub osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo zawierają w formie aktu notarialnego i którą kształtują swój ustrój majątkowy inaczej niż przewiduje ustawa. Intercyzę można zawrzeć przed ślubem (skutkuje wtedy od chwili zawarcia małżeństwa) albo w trakcie trwania małżeństwa.
Czym jest rozdzielność majątkowa
Rozdzielność majątkowa to jeden z ustrojów majątkowych. W jej ramach nie powstaje majątek wspólny — każdy z małżonków zachowuje i samodzielnie zarządza swoim majątkiem osobistym, a to, co nabywa, wchodzi do jego majątku.
Kluczowa różnica
Najprościej: intercyza to umowa (narzędzie), a rozdzielność to jeden z możliwych skutków, które ta umowa może wprowadzić. Intercyza ustanawiająca rozdzielność jest w praktyce najczęstsza — stąd potoczne utożsamianie obu pojęć. Umową majątkową małżeńską można jednak wprowadzić także inne ustroje:
- rozdzielność majątkową,
- rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków,
- rozszerzenie wspólności ustawowej,
- ograniczenie wspólności ustawowej.
Rozdzielność bez intercyzy
Rozdzielność może powstać również bez umowy:
- przymusowa — ustanowiona przez sąd (art. 52 KRO), np. na żądanie jednego z małżonków z ważnych powodów,
- z mocy prawa — m.in. w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, a także w razie separacji.
Skutki rozdzielności
- brak majątku wspólnego — dwa odrębne majątki,
- samodzielny zarząd i samodzielna odpowiedzialność za zobowiązania,
- znaczenie dla zdolności kredytowej i dla relacji z wierzycielami. Umowa majątkowa jest skuteczna wobec osoby trzeciej, jeżeli jej zawarcie oraz rodzaj były tej osobie znane (art. 47¹ KRO) — dlatego o rozdzielności warto informować kontrahentów.
Forma i koszt
Intercyzę zawiera się wyłącznie w formie aktu notarialnego. Taksa notarialna za umowę majątkową małżeńską jest stawką stałą (maksymalnie 400 zł netto), do czego dochodzą podatek VAT oraz opłaty za wypisy. Szczegóły znajdą Państwo w zakładce Cennik.
Jeżeli zastanawiają się Państwo, który wariant będzie odpowiedni w Państwa sytuacji, zapraszamy do kontaktu — notariusz wyjaśni skutki każdego rozwiązania i przygotuje odpowiednią umowę.
Zobacz również: Intercyza — kiedy warto ją rozważyć · Wspólność ustawowa majątkowa · Czynności notarialne — sprawy rodzinne
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji (2 września, 2026).