Dobrowolne poddanie się egzekucji w akcie notarialnym pozwala wierzycielowi dochodzić roszczenia bez wcześniejszego procesu sądowego. To jedno z częściej wykorzystywanych zabezpieczeń przy najmie i umowach pieniężnych. Wyjaśniamy, na czym polega.
Czym jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji
To oświadczenie dłużnika złożone w formie aktu notarialnego, w którym godzi się on na prowadzenie przeciwko niemu egzekucji, jeżeli nie wykona określonego obowiązku. Taki akt stanowi tytuł egzekucyjny (art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego). Po nadaniu przez sąd klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym, z którym wierzyciel idzie wprost do komornika — z pominięciem etapu pozwu i wyroku.
Najczęstsze warianty (art. 777 § 1 kpc)
- pkt 4 — obowiązek zapłaty sumy pieniężnej albo wydania rzeczy: oznaczonych co do gatunku i określonych ilościowo w akcie, albo rzeczy indywidualnie oznaczonej — gdy w akcie wskazano termin wykonania lub zdarzenie, od którego zależy wykonanie. Na tej podstawie zabezpiecza się m.in. obowiązek wydania (opróżnienia) lokalu, w tym przy najmie okazjonalnym i instytucjonalnym;
- pkt 5 — obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości wprost określonej w akcie albo oznaczonej klauzulą waloryzacyjną, gdy akt wskazuje zdarzenie uruchamiające obowiązek oraz termin, do którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę wykonalności (np. zabezpieczenie zapłaty czynszu);
- pkt 6 — dotyczy osoby niebędącej dłużnikiem osobistym, której rzecz, wierzytelność lub prawo są obciążone hipoteką lub zastawem (dłużnik rzeczowy); poddaje się ona egzekucji z obciążonego przedmiotu w celu zaspokojenia wierzytelności pieniężnej zabezpieczonego wierzyciela.
Kiedy się je stosuje
- najem okazjonalny/instytucjonalny — najemca poddaje się egzekucji co do opróżnienia lokalu (art. 777 § 1 pkt 4); oświadczenie w formie aktu notarialnego jest ustawowym warunkiem tego rodzaju najmu i ułatwia właścicielowi odzyskanie mieszkania po zakończeniu umowy;
- zabezpieczenie pożyczki lub kredytu — dłużnik poddaje się egzekucji co do zapłaty;
- rozliczenia w umowach — jako dodatkowe zabezpieczenie terminowej zapłaty.
Jak przebiega u notariusza
Notariusz ustala treść zobowiązania, poucza o skutkach i sporządza akt. Do sporządzenia potrzebne są dane stron oraz dokumenty dotyczące zobowiązania (np. umowa najmu, umowa pożyczki). Po podpisaniu strona uprawniona może — gdy zajdą przesłanki — wystąpić do sądu o klauzulę wykonalności.
Czy sam akt wystarcza do rozpoczęcia egzekucji?
Nie. Zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, czyli akt notarialny zaopatrzony w nadaną przez sąd klauzulę wykonalności. Klauzulę nadaje sąd po spełnieniu przesłanek przewidzianych prawem — np. wystąpienia wskazanego w akcie zdarzenia lub upływu terminu. Samo poddanie się egzekucji nie pozbawia dłużnika przewidzianych prawem środków obrony.
W sprawie konkretnego zabezpieczenia zapraszamy do kontaktu — notariusz wyjaśni, który wariant odpowiada Państwa sytuacji.
Zobacz również: Czynności notarialne · Dokumenty do czynności
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji: . Aktualizacja: .