Czym jest PCC i kiedy powstaje
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) obciąża wybrane czynności wskazane w ustawie — m.in. umowę sprzedaży i zamiany rzeczy oraz praw majątkowych, umowę pożyczki, ustanowienie hipoteki, umowę spółki, a także dział spadku lub zniesienie współwłasności ze spłatami i dopłatami. Obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania czynności.
Stawki PCC
- 2% — sprzedaż nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
- 1% — sprzedaż innych praw majątkowych (np. udziałów, wierzytelności);
- 0,5% — umowa spółki (od kapitału) oraz umowa pożyczki;
- hipoteka — 0,1% kwoty zabezpieczonej wierzytelności; gdy wysokość nie jest ustalona — 19 zł.
Od czego liczy się podatek
Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa — a nie sama cena z umowy, jeśli od wartości rynkowej odbiega. Zaniżona wartość może zostać zweryfikowana przez urząd skarbowy. Piszemy o tym szerzej we wpisie Czy urząd skarbowy weryfikuje wartość nieruchomości.
Dlaczego zwykle płaci się go u notariusza
Gdy czynność jest dokonywana w formie aktu notarialnego, notariusz jest płatnikiem PCC: oblicza podatek, pobiera go od stron i odprowadza do urzędu skarbowego, a także składa właściwą deklarację. Dlatego przy zakupie mieszkania czy działki PCC 2% wpłacają Państwo notariuszowi przy akcie — najczęściej gotówką, obok taksy i opłat sądowych — a nie osobno w urzędzie.
Środki na PCC i opłaty sądowe warto przygotować obok taksy notarialnej. Notariusz pobiera je i odprowadza w imieniu stron.
Kiedy PCC-3 składasz samodzielnie
Jeżeli czynność odbywa się bez udziału notariusza — np. kupno samochodu, umowa pożyczki czy zbycie udziałów z podpisem jedynie poświadczonym — podatek rozlicza się samemu: deklarację PCC-3 składa się i podatek płaci w terminie 14 dni. Jak wypełnić druk, opisujemy w poradniku PCC-3 — podatek od czynności cywilnoprawnych.
Zwolnienia i wyjątki
- sprzedaż rzeczy ruchomych o wartości rynkowej do 1000 zł jest zwolniona z PCC;
- zakup na rynku pierwotnym (od dewelopera) podlega VAT, a nie PCC;
- zakup pierwszego mieszkania na rynku wtórnym przez osobę, która nie miała wcześniej takiego prawa, jest zwolniony z PCC;
- przy zakupie co najmniej szóstego lokalu mieszkalnego w jednym budynku od dewelopera stosuje się podwyższoną stawkę 6%.
Zobacz też: Cennik i kalkulator kosztów · Umowa warunkowa i przenosząca własność · Poradnik PCC-3 · Czynności notarialne · Kontakt.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji (30 sierpnia, 2026).