Nieruchomości2026

Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości

Forma zwykła czy akt notarialny — od czego zależy siła umowy przedwstępnej i jak działa zadatek.

Umowa przedwstępna zabezpiecza transakcję, gdy do umowy ostatecznej potrzeba czasu — np. na kredyt lub skompletowanie dokumentów. Może być zawarta w dowolnej formie, ale forma ma zasadnicze znaczenie dla skutków.

Forma zwykła a akt notarialny

  • forma pisemna — w razie uchylania się drugiej strony można żądać jedynie odszkodowania (skutek słabszy),
  • akt notarialny — można dochodzić przed sądem zawarcia umowy przyrzeczonej (skutek silniejszy), a roszczenie można ujawnić w księdze wieczystej.

Zadatek czy zaliczka

Zadatek pełni funkcję dyscyplinującą: przy niewykonaniu umowy z przyczyn leżących po jednej stronie druga może zachować zadatek albo żądać jego podwójnej wysokości. Reguły te mają jednak charakter dyspozytywny (art. 394 k.c. — „w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju”), a przy rozwiązaniu umowy lub niewykonaniu bez odpowiedzialności którejkolwiek ze stron zadatek podlega zwrotowi. Sama odmowa udzielenia kredytu nie przesądza automatycznie o zatrzymaniu ani zwrocie zadatku — decyduje, komu można przypisać odpowiedzialność za niedojście umowy do skutku. Zaliczka nie wiąże się z sankcją podwójnej kwoty i co do zasady podlega zwrotowi; ewentualne inne roszczenia dochodzi się osobno. Sposób rozliczenia warto precyzyjnie opisać w umowie.

W umowie przedwstępnej określa się co najmniej istotne postanowienia umowy przyrzeczonej — przedmiot i cenę; można też wskazać termin jej zawarcia. Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta (art. 390 § 3 k.c.).

Zobacz też

Zobacz też: akt notarialny przy sprzedaży mieszkania w Katowicach — dzielnice, ceny i koszty.

Autor

Weronika Majewska — notariusz w Katowicach, powołana przez Ministra Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej; członek Izby Notarialnej w Katowicach. O kancelarii →

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji: . Aktualizacja: .