Nie każdy, kto potrzebuje notariusza, może przyjść do kancelarii. Chorobie, pobytowi w szpitalu, w hospicjum czy w domu opieki, a często po prostu podeszłemu wiekowi i ograniczonej sprawności ruchowej towarzyszy pytanie: „czy notariusz może przyjechać?”. Odpowiedź brzmi: tak — prawo wprost dopuszcza dokonanie czynności poza siedzibą kancelarii. Poniżej wyjaśniamy, kiedy jest to możliwe, jakie sprawy można w ten sposób załatwić i z jakimi kosztami trzeba się liczyć.
Zasada: czynności w kancelarii, ale nie tylko
Punktem wyjścia jest reguła, zgodnie z którą czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii (art. 3 § 1 Prawa o notariacie). Nie jest to jednak reguła bez wyjątków. Ustawa stanowi bowiem, że czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności (art. 3 § 2 Prawa o notariacie).
Te „szczególne okoliczności” to właśnie sytuacje, w których osoba biorąca udział w czynności nie jest w stanie stawić się w kancelarii. W praktyce najczęściej wskazuje się tu zły stan zdrowia uczestnika czynności, pobyt w szpitalu albo w domu opieki. Czynność dokonana poza kancelarią bywa nazywana czynnością „wyjazdową” — notariusz przyjeżdża tam, gdzie znajduje się osoba, która go potrzebuje.
Kiedy notariusz przyjeżdża poza kancelarię
Ocena, czy zachodzą „szczególne okoliczności”, należy do notariusza i zależy od konkretnej sytuacji. W praktyce wizyta poza kancelarią wchodzi w grę, gdy osoba biorąca udział w czynności:
- jest obłożnie chora lub po zabiegu i nie może się przemieszczać,
- przebywa w szpitalu lub na oddziale, z którego nie może wyjść,
- przebywa w hospicjum albo w domu opieki (także prywatnym),
- jest osobą starszą o ograniczonej sprawności ruchowej, dla której wyjście z domu jest realnym problemem,
- z powodu niepełnosprawności nie jest w stanie samodzielnie dotrzeć do kancelarii.
Wspólnym mianownikiem jest tu rzeczywista przeszkoda w stawiennictwie — nie wygoda, lecz obiektywna trudność związana ze stanem zdrowia lub sprawnością. Warto o tej przeszkodzie powiedzieć już przy umawianiu wizyty, bo to ona przesądza o dopuszczalności czynności poza kancelarią.
Jakie czynności można wykonać poza kancelarią
Poza kancelarią można dokonać co do zasady tych samych czynności, co w niej — o ile pozwala na to ich charakter. Katalog czynności notariusza obejmuje m.in. sporządzanie aktów notarialnych, poświadczeń, spisywanie protokołów, sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia oraz doręczanie oświadczeń (art. 79 Prawa o notariacie). Przy wizytach „przy łóżku” najczęściej chodzi o:
- testament w formie aktu notarialnego,
- pełnomocnictwo (w tym pełnomocnictwo do sprzedaży czy zarządu majątkiem),
- oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku,
- poświadczenie podpisu na dokumencie,
- inne oświadczenia i umowy, których treść uzgodniono wcześniej.
O tym, co konkretnie warto załatwić przy łóżku osoby chorej i jak się do tego przygotować, piszemy szerzej w osobnym wpisie: Testament i pełnomocnictwo przy łóżku chorego. Gdy w czynności ma uczestniczyć osoba, która może mówić, ale nie może pisać, jest niewidoma, głucha lub głuchoniema — procedurę opisujemy tutaj: Czynność notarialna, gdy ktoś nie może pisać.
Gdzie dojeżdżamy — Katowice, Mikołów, Tychy
Kancelaria mieści się w Katowicach przy ul. Kościuszki 37, w centrum miasta. Wizyty wyjazdowe realizujemy przede wszystkim na terenie Katowic i okolicznych miejscowości — obejmuje to zarówno dzielnice śródmiejskie, jak i dalej położone osiedla: Śródmieście, Koszutkę, Bogucice, Załęże, Dąb, Wełnowiec, Brynów, Ligotę, Piotrowice, Ochojec, Giszowiec i Nikiszowiec. Ze względu na bliskość i dobre połączenia obsługujemy również sąsiednie miasta aglomeracji — w szczególności Mikołów i Tychy.
Dotyczy to szpitali i oddziałów, hospicjów, domów opieki oraz mieszkań i domów prywatnych w tych lokalizacjach. Jeżeli mają Państwo wątpliwość, czy dany adres jest w zasięgu, najprościej zapytać o to telefonicznie — ustalimy to od razu przy rozmowie o terminie.
Ile kosztuje wizyta poza kancelarią
Na koszt czynności wyjazdowej składają się dwa elementy.
Po pierwsze — wynagrodzenie za samą czynność. Notariuszowi przysługuje wynagrodzenie ustalane na podstawie umowy ze stronami, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności (art. 5 Prawa o notariacie). Do tego dochodzą — jak przy każdej czynności — należne podatki i opłaty (np. podatek od czynności cywilnoprawnych, jeżeli czynność mu podlega).
Po drugie — dodatek za dokonanie czynności poza kancelarią. Rozporządzenie o maksymalnych stawkach taksy notarialnej przewiduje, że wynagrodzenie może zostać zwiększone za czynność dokonaną poza kancelarią o maksymalnie:
- 50 zł za każdą godzinę w porze dziennej (za porę dzienną liczy się czas między godziną 8 a 20),
- 100 zł za każdą godzinę w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy,
przy czym czas liczy się za każdą godzinę niezbędną do dokonania czynności, od opuszczenia kancelarii do powrotu (§ 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej).
Konkretny koszt zależy więc od rodzaju czynności oraz od tego, jak daleko i o jakiej porze odbywa się wizyta. Dlatego najlepiej ustalić go z góry przy umawianiu terminu — chętnie wyjaśnimy wszystkie składniki jeszcze przed wizytą. Zasady wynagrodzenia opisujemy też w zakładce Cennik.
Jak umówić wizytę wyjazdową
Kilka praktycznych wskazówek, które przyspieszają całą sprawę:
- Zadzwoń lub napisz — opisz krótko sytuację: kogo dotyczy czynność, jakiego rodzaju sprawa (np. testament, pełnomocnictwo) i gdzie przebywa dana osoba (dom, szpital, hospicjum, dom opieki).
- Prześlij dokumenty wcześniej — skany dokumentów (np. dowodu tożsamości, dokumentów nieruchomości) e-mailem pozwalają przygotować projekt aktu przed wizytą i skrócić czas przy łóżku.
- Ustal stan osoby — istotne jest, czy osoba jest w stanie świadomie wyrazić wolę oraz czy porozumiewa się bez przeszkód; jeśli nie może pisać, jest niewidoma, głucha lub głuchoniema — uprzedź o tym, bo prawo przewiduje dla takich sytuacji szczególny sposób przeprowadzenia czynności.
- Uzgodnij termin — przy pilnych sprawach związanych ze stanem zdrowia staramy się reagować możliwie szybko; warto od razu powiedzieć, że sprawa jest pilna.
Bezpłatne wyjaśnienia dotyczące planowanej czynności notariusz udziela jeszcze przed jej dokonaniem — mogą więc Państwo zapytać o zakres dokumentów i sposób przygotowania, zanim ustalimy termin.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 614): art. 3 § 1 i § 2 (miejsce czynności), art. 5 (wynagrodzenie), art. 79 (czynności notariusza).
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1566): § 17 (zwiększenie wynagrodzenia za czynność poza kancelarią).
Zobacz również: Testament i pełnomocnictwo przy łóżku chorego · Czynność notarialna, gdy ktoś nie może pisać · Jak przygotować się do wizyty · Czynności notarialne · Kontakt
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji: .